İbn Haldun Üniversitesi Aile Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, günümüz Türkiye'sinde ve küresel ölçekte yaşanan çok katmanlı demografik ve sosyal dönüşümlere akademik ve uygulamalı bir yanıt sunmak amacıyla hayata geçirilmiştir. Kentleşme, küresel göç hareketleri, artan boşanma oranları, yaşlanan nüfus, doğurganlık hızındaki düşüş ve dijital teknolojilerin yaygınlaşması gibi süreçler aile yapısını köklü bir biçimde dönüştürmektedir. Söz konusu dönüşüm, yalnızca bireysel ilişkileri değil; bakım ekonomisini, kuşaklararası dayanışmayı, cinsiyet rollerini ve sosyal refah sistemlerini de doğrudan etkilemektedir.
Bu bağlamda aile, günümüzde yalnızca sosyolojik bir birim olmanın ötesine geçerek hukuk, ekonomi, psikoloji, sosyal hizmetler ve demografi gibi farklı disiplinlerin kesişim noktasında yer alan çok boyutlu bir inceleme alanına dönüşmüştür. Yoksulluk, göçmen ailelerin uyum süreçleri, aile içi şiddet, bakım yükünün kadınlar üzerinde yoğunlaşması ve dijitalleşmenin aile içi ilişkilere yansımaları gibi ortaya çıkan yeni nesil sosyal riskler; bilimsel temelli analiz ve politika geliştirme ihtiyacını her zamankinden daha elzem kılmaktadır.
İbn Haldun Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nün güçlü teorik altyapısı, araştırma metodolojisi birikimi ve saha ile kurduğu kurumsal iş birlikleri üzerine inşa edilen Aile Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, bu ihtiyaca güçlü bir yanıt vermektedir. Programın temel amacı; aileyi disiplinlerarası bir perspektifle analiz edebilen, nitel ve nicel araştırma yöntemlerine hâkim, aynı zamanda yapay zekâ destekli veri analiz araçlarını etkin bir biçimde kullanabilen uzmanlar yetiştirmektir.
Programın hayata geçirilmesindeki en kritik etkenlerden bir diğeri, kamu ve sivil toplum sektörlerinde giderek artan uzman ihtiyacıdır. Başta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olmak üzere kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, araştırma şirketleri ve medya kuruluşları; aile odaklı politikalar geliştirebilecek, sosyal sorunları veri temelli analiz ederek uygulanabilir çözüm önerileri sunabilecek nitelikli insan kaynağına ihtiyaç duymaktadır.
Bu vizyonla hareket eden programımız, yalnızca teorik bilgi aktarmakla kalmayıp; politika üretimi, proje geliştirme ve etki değerlendirme gibi somut çıktılar elde edilmesini hedeflemektedir. Öğrenciler; yerel yönetimler için politika notu hazırlama, STK projelerine dair değerlendirme raporları oluşturma ve kamu kurumları için hizmet modelleri tasarlama gibi uygulamalı çalışmalar sayesinde doğrudan saha deneyimi kazanmaktadır.
Özetle İbn Haldun Üniversitesi Aile Çalışmaları Tezli Yüksek Lisans Programı; ülkemizin ve dünyanın içinden geçtiği demografik ve sosyal dönüşümlere bilimsel, disiplinlerarası ve uygulama odaklı bir vizyonla yaklaşarak, alanın ihtiyaç duyduğu nitelikli araştırmacıları ve uzmanları yetiştirmek üzere tasarlanmıştır.
İbn Haldun Üniversitesi Aile Çalışmaları Yüksek Lisans Programı'nın temel amacı; Türkiye’de ve küresel ölçekte tecrübe edilen kentleşme, göç, yaşlanma, düşük doğurganlık, boşanma oranlarındaki artış ve dijitalleşme gibi dinamiklerin aile yapısı üzerindeki etkilerini bilimsel temelde analiz edebilen donanımlı uzmanlar yetiştirmektir.
Program; aileyi yalnızca sosyolojik bir birim olarak değil, hukuktan ekonomiye, psikolojiden sosyal hizmetler ve demografiye uzanan çok boyutlu bir kurum olarak ele alabilen, bağımsız araştırma yürütme ve yenilikçi politika üretme becerisine sahip nitelikli insan kaynağını ülkemize kazandırmayı hedeflemektedir.
Program, aile yapısına ilişkin derinlemesine teorik bilgi ile uygulamalı araştırma becerilerini bütünleştiren özgün ve disiplinlerarası bir çerçevede yapılandırılmıştır. Bu kapsamda ele alınan başlıca konular şunlardır:
Bu teorik ve metodolojik kapsam; saha çalışmaları, kurum iş birlikleri ve proje temelli öğrenme yaklaşımlarıyla desteklenerek pratiğe dökülmektedir.
Türkiye; hızlı kentleşme, küresel göç hareketleri, artan boşanma oranları, yaşlanan nüfus, doğurganlık oranlarındaki düşüş ve dijital teknolojilerin yaygınlaşması gibi faktörlerin etkisiyle köklü bir demografik ve sosyal dönüşümden geçmektedir. Bu süreç, aile yapısının sürdürülebilirliğini, ebeveynlik rollerini, kuşaklararası bağları ve bakım ekonomisini derinden sarsmakta ve yeniden şekillendirmektedir.
Söz konusu dönüşüm aynı zamanda yoksulluk, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, göçmen ailelerin uyum sorunları ve aile içi şiddet gibi kritik sosyal risk alanlarını daha görünür kılmaktadır. Bu nedenle, aile odaklı bilimsel veri üretebilen, önleyici politikalar geliştirebilen ve saha temelli yenilikçi çözümler tasarlayabilen uzmanlara duyulan ihtiyaç her geçen gün katlanarak artmaktadır.
Özellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve araştırma merkezleri; güncel sorunlara proaktif yaklaşabilen nitelikli insan kaynağı talep etmektedir. İbn Haldun Üniversitesi’nin güçlü akademik ve metodolojik altyapısı üzerine inşa edilen bu program, bahsi geçen toplumsal ve kurumsal ihtiyaca doğrudan yanıt vermek üzere kurgulanmıştır.
İbn Haldun Üniversitesi Aile Çalışmaları Yüksek Lisans Programı'nın temel vizyonu; aile kurumunu çok boyutlu bir perspektifle ele alabilen, nitelikli bilimsel araştırmalar üreterek elde ettiği bulguları toplumsal sorunların çözümüne entegre edebilen uzmanlar yetiştirmektir.
Bu bağlamda programın spesifik hedefleri şunlardır: